กระทรวงพลังงาน – สสวท. ผลักดันพลังงานสู่ชั้นเรียนวิทย์ สะเต็มศึกษา (STEM Education) กับพลังงาน

พลังงานเป็นปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิตของมนุษย์และการพัฒนาประเทศ แหล่งพลังงานลดน้อยลง จำเป็นต้องหาแหล่งพลังงานอื่นๆ ทดแทน การให้นักเรียนได้เรียนรู้เกี่ยวกับวิกฤติพลังงานที่จะมาถึงในอนาคต จึงจำเป็นต้องปลูกฝังให้นักเรียนเกิดความเข้าใจถ่องแท้ มีการคิดวิเคราะห์ ที่จะเลือกใช้ได้ถูกต้อง และแก้ปัญหาได้

ด้วยเหตุผลดังกล่าวจึงเกิดความร่วมมือกันระหว่าง สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)   และกระทรวงพลังงาน  โดย กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน  กรมเชื้อเพลิงพลังงาน และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เพื่อได้ร่วมพัฒนาหลักสูตร หนังสือเรียน และคู่มือครูเกี่ยวกับพลังงานที่เน้นการนำความรู้สู่ชีวิตจริง 

ความร่วมมือข้างต้น ได้บูรณาการความรู้พื้นฐานของนักเรียนเข้ากับความรู้ที่จำเป็นต้องรู้เกี่ยวกับพลังงาน  เพื่อสนอง นโยบายด้านการใช้พลังงานที่ประหยัดและถูกวิธี ตลอดจนรักและหวงแหนทรัพยากรที่เป็นแหล่งพลังงานของประเทศ ซึ่งจะเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนความมั่นคงด้านพลังงานให้แก่ประเทศชาติได้อีกทางหนึ่ง

นายชุมพล ฐิตยารักษ์  รองปลัดกระทรวงพลังงาน  กล่าวว่า ประเทศไทยเรานำเข้าพลังงานส่วนหนึ่งจากต่างประเทศ มีการซื้อไฟฟ้าจากพม่า ลาว  ในขณะที่ประเทศไทยของเรายังคงผลิตไฟฟ้าโดยใช้แก๊สธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงในการผลิตเป็นส่วนใหญ่ เนื่องจากความต้องการใช้พลังงานในประเทศยังมีค่อนข้างสูง อนาคตต่อไปต้องซื้อพลังงานเพิ่มจากประเทศเพื่อนบ้าน  และอีกหลายจุด เมื่อก่อนโรงไฟฟ้าแม่เมาะเป็นเหมืองถ่านหิน อยู่ในที่โล่ง แต่ปัจจุบันชุมชนได้มาอยู่โดยรอบ โรงไฟฟ้าได้มีการพัฒนาการผลิต เป็นพลังงานสะอาดไปแล้ว  สามารถควบคุมมลพิษที่เกิดจากการใช้ถ่านหินเป็นเชื้อเพลิงในโรงไฟฟ้าได้ในระดับที่ปลอดภัย  การสร้างโรงไฟฟ้าประเภทต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ถือเป็นความมั่นคงด้านพลังงานในประเทศ ทำให้ประชากรในประเทศมีพลังงานไฟฟ้าใช้อย่างเพียงพอและต่อเนื่อง   นอกจากนี้การพัฒนาองค์ความรู้ การพัฒนากระบวนการผลิต การให้ความรู้แก่ชุมชนและเยาวชนจะช่วยสนับสนุนความมั่นคงทางพลังงานให้อยู่รอดได้ 

นายณรงค์ศิลป์  ธูปพนม รองผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  (สสวท.) กระทรวงศึกษาธิการ  เปิดเผยว่า  ในสาระการเรียนรู้กลุ่มวิทยาศาสตร์ ตั้งแต่ ประถมศึกษา จนถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย มีสาระเฉพาะเกี่ยวข้องกับพลังงาน  สสวท. จึงสนใจทำความร่วมมือกับเครือข่ายที่มีความรู้และประสบการณ์ เพื่อจะมาช่วยสนับสนุนให้การจัดการศึกษาดำเนินไปอย่างถูกต้อง เหมาะสม เชื่อมโยงกับชีวิตจริงได้  สะเต็มศึกษาเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่จะ ฝึกให้ผู้เรียนรู้จักวิธีคิด การตั้งคำถาม แก้ปัญหาและสร้างทักษะจากการหาข้อมูลและการวิเคราะห์ข้อค้นพบใหม่ ๆ ทำให้ผู้เรียนรู้จักนำองค์ความรู้จากวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์สาขาต่าง ๆ มาบูรณาการกัน เพื่อมุ่งแก้ปัญหาสำคัญ ๆที่พบในชีวิตจริง

“การจัดการเรียนรู้ด้านพลังงาน สามารถจัดการเรียนรู้ในรูปแบบของสะเต็มศึกษาได้ โดยนำเอาองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีหลายสาขา ผนวกกับคณิตศาสตร์ การออกแบบวิศวกรรม การใช้เทคโนโลยี มาให้ได้คำตอบที่มีประสิทธิภาพสูงสุด นำไปใช้ในชีวิตจริง  นักเรียนสามารถเรียนรู้ผ่านกิจกรรมในชั้นเรียน ผ่านกิจกรรมการทดลอง ผ่านการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับพลังงาน เช่น การนำเศษวัสดุ ทรัพยากรเหลือใช้ต่าง ๆ มาทำให้เกิดพลังงาน    โครงงานเกี่ยวกับพลังงานน้ำ  พลังงานลม เป็นต้น”

สำหรับในเรื่องของพลังงานนั้น สสวท. ร่วมกับกระทรวงพลังงานจัดทำหนังสือเรียนและคู่มือครูรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์  ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น เรื่อง “เชื้อเพลิงเพื่อการคมนาคม” และ “พลังงานทดแทนกับการใช้ประโยชน์”  และหนังสือเรียน “พลังงาน” สำหรับมัธยมศึกษาตอนปลาย

รายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์  เรื่อง “เชื้อเพลิงเพื่อการคมนาคม” ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ประกอบด้วย เรื่อง การสำรวจและการผลิตปิโตรเลียม  ผลิตภัณฑ์จากปิโตรเลียม  สถานการณ์การใช้เชื่อเพลิงเพื่อการคมนาคม และพลังงานทดแทนเพื่อการคมนาคม

รายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์  เรื่อง “พลังงานทดแทนกับการใช้ประโยชน์”  ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ประกอบด้วย เรื่อง พลังงานน้ำ  พลังงานลม  พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานชีวมวล และพลังงานนิวเคลียร์

“แนวทางการดำเนินงานในอนาคต สสวท. จะทำหน้าที่เป็นกลไกขับเคลื่อนการรู้เรื่องพลังงานระหว่างหน่วยงานด้านพลังงาน กับโรงเรียน โดยร่วมมือกับเขตพื้นที่การศึกษา ในการพัฒนาการเรียนการสอนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น  ซึ่งก่อนหน้านี้ได้เชิญศึกษานิเทศก์จากทุกเขตการศึกษามาร่วมประชุมชี้แจงทำความเข้าใจกรอบแนวคิดการดำเนินงานร่วมกับ สสวท. เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2556 ณ โรงแรมแอมบาสเดอร์ กรุงเทพ ฯ  และต่อจากนี้ จะดำเนินการจัดอบรมวิทยากรแกนนำของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เพื่อนำไปขยายผลให้ครูผู้สอนในโรงเรียนมัธยมที่สังกัด ให้สามารถจัดการเรียนการสอนได้ตามมาตรฐานและเกณฑ์ที่กำหนด ภายในปีงบประมาณ 2557”  นางเบ็ญจวรรณ ศรีเจริญ ผู้อำนวยการสาขาวิทยาศาสตร์มัธยมศึกษาตอนต้น สสวท.  กล่าว

ทั้งนี้ สสวท. กระทรวงพลังงาน และ กฟผ. จะสนับสนุนหนังสือเรียน คู่มือครู วัสดุอุปกรณ์สู่โรงเรียนที่เข้าร่วมนำร่องในโครงการ 100 แห่งทั่วประเทศ ผ่านเขตพื้นที่การศึกษา โดยมีการสนับสนุนและประเมินติดตามผลเป็นระยะด้วย