กิจกรรม ความลับของดอกไม้

กิจกรรม ความลับของดอกไม้

นางสาวจีเรียง  บุญสม

โรงเรียนบ้านทุ่งมะขามเฒ่า อำเภอด่านมะขามเตี้ย จังหวัดกาญจนบุรี อีเมลล์ a.tungmakam@gmail.com

ระดับชั้น  อนุบาล  1 – 2 (อายุ 4-5 ปี)

จุดประสงค์การเรียนรู้   

การสังเกต สำรวจ บันทึกข้อมูลและนำเสนอข้อมูลดอกไม้ที่กลุ่มสนใจ  

เรียงลำดับภาพการเจริญเติบโตของดอกไม้ได้อย่างถูกต้อง

เลือกวิธีและสร้างผลงานเกี่ยวกับดอกไม้ตามข้อตกลงของกลุ่มได้

ภาพรวมการจัดกิจกรรม

ความเป็นมาของกิจกรรม

ครูและนักเรียนชั้นอนุบาล 1-2 สนทนาพูดคุยถึงเหตุการณ์การถ่ายทำวีดิทัศน์เพื่อเผยแพร่การสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ ซึ่งถ่ายทำโดยทีมงานทรูปลูกปัญญาในวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2556 และตอนที่ถ่ายทำคือหน่วยดอกไม้แสนสวย กิจกรรมเสริมประสบการณ์ เรื่อง การเจริญเติบโตของดอกไม้ เด็ก ๆ สนทนาถึงเหตุการณ์และบรรยากาศการถ่ายทำวีดิทัศน์อย่างสนใจ มีความสุข สนุกสนาน แต่เด็ก ๆ สงสัยว่าเมื่อดอกไม้บานแล้วมันจะเป็นอย่างไร จากปัญหาและได้ข้อสรุปว่า เราจะสังเกตการบานของดอกไม้ในสภาพการณ์จริง เพราะหน้าห้องอนุบาล  ได้มีการจัดสิ่งแวดล้อม โดยจัดสวน ปลูกต้นไม้ ไม้ดอกไม้ประดับหลายชนิด  เด็ก ๆ จึงสามารถสังเกตการเปลี่ยนแปลงของดอกไม้ได้จากประสบการณ์จริง

กระบวนการเรียนรู้

เด็กเรียนรู้ผ่านกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ โดยเริ่มต้นจากที่เด็กๆ สงสัยว่าเมื่อดอกไม้บานแล้วมันจะเป็นอย่างไร ให้เด็ก ๆ ลองคาดคะเนการเจริญเติบโตของดอกไม้ โดยให้เด็กเรียงลำดับเกมการศึกษาภาพการเจริญเติบโตของดอกไม้ที่เด็กเลือกสังเกต ได้แก่ ดาวเรือง ชบา และม่วงมงคล 

จากนั้นให้เด็กวางแผนและปฏิบัติตามแผนโดยสังเกตความเปลี่ยนแปลงและการเจริญเติบโตของดอกไม้  มีการบันทึกวันและเวลาที่สังเกต วาดภาพสิ่งที่สังเกตได้ ใช้กระดาษวัดขนาดของเส้นรอบดอกและความสูงของดอกแล้วติดลงเป็นกราฟแท่ง จากนั้นให้เด็กเล่าให้ครูฟังถึงสิ่งที่สังเกต สำรวจ โดยครูมีการบันทึกคำพูดเด็กทุกครั้ง แล้วให้เด็ก ๆ ศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมด้วยการไปทัศนศึกษา ไร่ดาวเรือง สนทนาซักถามกับคุณลุงที่ทำไร่ดาวเรืองถึงขั้นตอนการปลูก การดูแลรักษาและการเก็บขาย 

หลังจากการศึกษารวบรวมข้อมูล เด็กร่วมสนทนาและสรุปถึงความลับของดอกไม้ที่กลุ่มของตนค้นพบว่ามีการเจริญเติบโตและเปลี่ยนแปลงอย่างไร ตั้งแต่เริ่มเกิดเป็นดอกเล็ก ๆ จนกระทั่งร่วงหล่น แล้วเด็ก ๆ ได้สร้างผลงานตามที่กลุ่มตกลง เช่น วาดภาพ ทำโมบายดอกไม้ ทำกระถางดอกไม้และดอกไม้ประดิษฐ์ แต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการศึกษาและผลงานของกลุ่มให้เพื่อน ๆ และครูฟัง ในช่วงท้ายของการเรียนรู้ เด็ก ๆ ได้เล่นเกมการศึกษาเรียงลำดับภาพการเจริญเติบโตของดอกไม้อีกครั้ง และเด็ก ๆ ได้จัดนิทรรศการ โดยนำเสนอให้ผู้บริหาร คณะครู นักเรียนและผู้ปกครองได้ชมผลการศึกษา “ความลับของดอกไม้” และผลงานที่กลุ่มช่วยกันสร้างขึ้น

ผลที่เกิดกับเด็ก หรือ พัฒนาการของเด็กที่เกิดจากการเรียนรู้

เด็กมีพัฒนาการด้านร่างกายโดยการพัฒนากล้ามเนื้อเล็กประสานสัมพันธ์กับตา ด้วยการวาดภาพ การประดิษฐ์ดอกไม้ พัฒนาการด้านอารมณ์ – จิตใจ ทางด้านความสุข สนุกสนาน ในการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง ได้ออกมานอกห้อง มีสิ่งแวดล้อมที่สวยงาม ด้านสังคม ด้วยการทำงานร่วมกันกับผู้อื่น การแบ่งหน้าที่รับผิดชอบ ความรับผิดชอบในงานที่ทำจนสำเร็จ และในด้านสติปัญญา ได้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเจริญเติบโตของดอกไม้ชนิดต่าง ๆ สามารถใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ รวมทั้งมีทักษะทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีได้ตามวัย

ตารางวิเคราะห์กระบวนการเรียนรู้  

 

การบูรณาการ

วิทยาศาสตร์

กรอบมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด วิทยาศาสตร์ปฐมวัย สสวท. ที่เกี่ยวข้อง 

มาตรฐาน ว 1.1-2 ตัวชี้วัด (2) สังเกตการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิตและเรียงลำดับการเจริญเติบโตได้

มาตรฐาน ว 2.1-4 ตัวชี้วัด (1) นำเสนอผลการสำรวจสิ่งแวดล้อมให้ผู้อื่นเข้าใจด้วยวิธีการของตนเอง

มาตรฐาน ว 8.1- 14 ตัวชี้วัด (1) ตั้งคำถามที่นำไปสู่การหาคำตอบโดยใช้ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ง่าย ๆเหมาะสมกับวัย (2) วางแผนการสำรวจ ทดลอง สืบค้น ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ง่าย ๆ (3) ใช้ประสาทสัมผัสในการสำรวจตรวจสอบสิ่งต่าง ๆ บันทึก และสื่อสารสิ่งที่ค้นพบด้วยวิธีการที่เหมาะสมตามวัย (4) คาดคะเนเหตุการณ์ และลงความเห็นข้อมูลจากประจักษ์พยานที่พบหรือจากประสบการณ์เดิม (5) แสดงออกและนำเสนอสิ่งที่ได้เรียนรู้โดยใช้วิธีการของตนเองที่เหมาะสมตามวัย 

มาตรฐาน ว 8.1-15 ตัวชี้วัด (1) แสดงการใช้เครื่องมืออย่างง่ายในการสังเกต ตรวจวัดและรวบรวมข้อมูล

ความรู้ความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์หรือทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง

คือ ทักษะการสังเกต ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล ทักษะการพยากรณ์ ทักษะการวัด  ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับเวลา และทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล 

คณิตศาสตร์

กรอบมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด คณิตศาสตร์ปฐมวัย สสวท. ที่เกี่ยวข้อง

มาตรฐาน ค.ป. 2.1 – การวัดความยาวโดยใช้เครื่องมือและหน่วยที่ไม่ใช่หน่วยมาตรฐาน 

 – ช่วงเวลาในแต่ละวัน

มาตรฐาน ค.ป. 5.1 – การนำเสนอในรูปแผนภูมิอย่างง่าย

ความรู้ความเข้าใจทางคณิตศาสตร์หรือทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง

คือ การแก้ปัญหา การให้เหตุผล การสื่อสาร การสื่อความหมายทางคณิตศาสตร์ การนำเสนอ การเชื่อมโยงความรู้ต่าง ๆ ทางคณิตศาสตร์และเชื่อมโยงคณิตศาสตร์กับศาสตร์อื่น ๆ และมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์

สาระการเรียนรู้อื่นๆ 

ประสบการณ์สำคัญด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง คือ 

-ภาษา ได้แก่ การเล่าสิ่งที่สังเกต สำรวจ  

-ศิลปะ ได้แก่ การประดิษฐ์ดอกไม้ การวาดภาพ การทำโมบาย

กิจกรรม กลิ้งเอ๋ย กิ้งกือ

นางอัจฉราภรณ์  กนกเมธากุล

โรงเรียนอนุบาลสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย อีเมลล์ kanokmetha @ hotmail.com

ระดับชั้น  อนุบาลปีที่ 2

จุดประสงค์การเรียนรู้   

1. เพื่อให้เด็กได้สังเกต สำรวจ และสืบค้นข้อมูล เพื่อตอบข้อสงสัยเรื่องกิ้งกือมีกี่ขา

2. เพื่อเปิดโอกาสให้กลุ่มเด็กได้ทำงานโดยมีเป้าหมายร่วมกัน

ภาพรวมการจัดกิจกรรม

ความเป็นมาของกิจกรรม

ช่วงสายๆ วันหนึ่งหน้าห้องเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2/7 มีกิ้งกือไต่เข้ามาใกล้ห้องเรียน (เด็กกำลังนั่ง

ดื่มนมอยู่) เด็กๆ ตกใจส่งเสียงเจี๊ยวจ๊าวเรียกให้เพื่อนมาดู แล้วพูดคุยกันว่าตัวอะไร เพื่อนบางคนรู้จักก็บอกว่าคือกิ้งกือ เด็กที่ไม่รู้จักก็ซักถามกันเองว่า มันกัดหรือไม่ บ้านมันอยู่ตรงไหน มาทำอะไรตรงนี้ มันกินอะไร ทำไมมันมีขาเยอะจริง มีบางคนดื่มนมเสร็จ เอาหลอดนมไปจิ้มที่ตัวมันจนขดงอเป็นวงกลม จากนั้นเขี่ยให้กลับมาตัวตรง แต่กิ้งกือไม่ยอมเด็กๆ นั่งเฝ้ารอดูกันอย่างสนใจ คุณครูเห็นเด็กๆ สนใจเมื่อกลับมาเข้าห้องเรียนจึงเป็นหัวข้อที่สนทนาสู่การทำกิจกรรม

กระบวนการเรียนรู้

เด็กๆ วางแผนร่วมกันในวิธีการค้นหาคำตอบ โดยการนับขากิ้งกือ ไปสอบถามครูวิทยาศาสตร์ ไปสืบค้นทางอินเตอร์เนตโดยให้พี่บรรณารักษ์ค้นให้ จากนั้นเด็กแบ่งกลุ่มกันไปค้นหาคำตอบตามวิธีการที่เด็กเลือก 

เด็กกลุ่มแรก นับขากิ้งกือไม่ได้เพราะกิ้งกือขดตัวเป็นวงกลม เด็กพยายามยืดตัวกิ้งกือ เพื่อนับขาหลายครั้งไม่สำเร็จ โดยมีการใช้แว่นขยายช่วยส่องนับขา เด็กกลุ่มสอง ไปสอบถามครูวิทยาศาสตร์ให้ดูรูป กิ้งกือ แต่ไม่ตอบว่ากิ้งกือมีกี่ขา เด็กกลุ่มสาม ไปห้องสมุดสืบค้นทางอินเตอร์เนต พี่ ๆ เปิดให้ดูภาพกิ้งกือและบอกว่ากิ้งกือมีขาเป็นคู่ ๆ พบมากที่สุดมีขาถึง 742 ขา 

หลังจากที่เด็ก ๆ รวบรวมข้อมูลได้แล้ว เด็ก ๆ แต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการไปค้นหาคำตอบให้เพื่อนๆ ได้รับทราบ และร่วมกันทำกิ้งกือจำลอง วาดภาพกิ้งกือ นำเสนอหน้าห้องเรียนให้ผู้ปกครอง เพื่อนๆ น้องๆ ห้องอื่นๆ มาชมผลงาน

ผลที่เกิดกับเด็ก 

เด็กได้ตั้งคำถามจากสิ่งที่เห็น ออกแบบวิธีการค้นหาคำตอบได้ด้วยตนเอง รวมทั้งร่วมกันทำงานกลุ่ม

อย่างมีเป้าหมายร่วมกัน เมื่อได้คำตอบก็สามารถนำเสนอสื่อสารการค้นพบให้ผู้อื่นเข้าใจได้ นอกจากนี้การจัดกิจกรรม กลิ้งเอ๋ย กิ้งกือ เด็กยังได้พัฒนาการทั้ง 4 ด้าน คือ

ด้านร่างกาย เด็กได้เคลื่อนไหวขุดคุ้ยหากิ้งกือ การเขียนภาพเพื่อนำเสนอสิ่งที่ค้นพบ และการเรียนรู้ด้วยสีเทียน ดินสอ การประดิษฐ์เศษวัสดุเป็นกิ้งกือ การปั้นกิ้งกือด้วยดินเหนียว การรักษาความปลอดภัยของตนเอง มีการล้างมือหลังการออกสำรวจที่อยู่อาศัยของกิ้งกือ

ด้านอารมณ์จิตใจ เด็กแสดงออกอย่างสนุกสนานกับการอภิปราย การบอกเล่าเรื่องราว เหตุการณ์

  ที่ค้นพบความมหัศจรรย์ของกิ้งกือ

  ด้านสังคม เด็กได้ร่วมกับเพื่อนในการวางแผนตัดสินใจเลือก และลงมือปฏิบัติในการค้นหาคำตอบ

  เรื่องกิ้งกือ มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นของเพื่อนๆ

ด้านสติปัญญา เด็กได้เรียนรู้ด้วยการใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้า แสดงออกด้วยคำพูด และภาพวาด อธิบายสิ่งที่ค้นพบเชื่อมโยงความสัมพันธ์สู่เหตุการณ์ประจำวัน เช่น เล่าว่ากิ้งกือไม่มีอันตรายแต่เคยพบตะขาบสีคล้ายๆ กิ้งกือ แต่ตัวใหญ่กว่ากัดได้ เด็กมีประสบการณ์เดิมเชื่อมโยงสู่ประสบการณ์ใหม่แล้วบอกเล่าให้ผู้อื่นฟังได้อย่างเข้าใจและมีความหมาย เด็กได้คาดคะเนตั้งสมมติฐานเรื่องกิ้งกือ ก่อนสืบค้นเพื่อได้คำตอบจริงโดยการสืบค้นข้อมูล มีการเปรียบเทียบจำนวนขากิ้งกือ ว่ามากกว่า น้อยกว่า เท่ากันกับสัตว์ใดๆ บ้าง มีการนับเข้ามาเกี่ยวข้องและการสังเกตเปรียบเทียบแหล่งที่อยู่อาศัยของกิ้งกือว่าชอบที่ชื้นๆ แฉะ ไม่ชอบที่แห้งๆ เด็กแยกแยะเปียก-แห้งได้

ตารางวิเคราะห์กระบวนการเรียนรู้

 

การบูรณาการ

วิทยาศาสตร์

กรอบมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด วิทยาศาสตร์ปฐมวัย สสวท. ที่เกี่ยวข้อง 

มาตรฐาน ว 8.1- 14 ตั้งคำถามและวางแผนสำรวจตรวจสอบอย่างง่าย โดยใช้ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน  

ตัวชี้วัด (1) ตั้งคำถามที่นำไปสู่การหาคำตอบโดยใช้ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ง่าย ๆเหมาะสมกับวัย (2) วางแผนการสำรวจ ทดลอง สืบค้น ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ง่าย ๆ (3) ใช้ประสาทสัมผัสในการสำรวจตรวจสอบสิ่งต่าง ๆ บันทึก และสื่อสารสิ่งที่ค้นพบด้วยวิธีการที่เหมาะสมตามวัย (4) คาดคะเนเหตุการณ์ และลงความเห็นข้อมูลจากประจักษ์พยานที่พบหรือจากประสบการณ์เดิม (5) แสดงออกและนำเสนอสิ่งที่ได้เรียนรู้โดยใช้วิธีการของตนเองที่เหมาะสมตามวัย (6) แสดงการใช้จินตนาการและความคิดสร้างสรรค์อย่างสมเหตุสมผล ทางวิทยาศาสตร์

ความรู้ความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์หรือทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง

คือ ความรู้เกี่ยวกับลักษณะของสิ่งมีชีวิต ทักษะการสังเกต ได้ทำการสืบเสาะหาความรู้ โดยเด็กได้ตั้งคำถามจากสิ่งที่สงสัยด้วยตนเอง มีการคาดคะเนคำตอบ การดำเนินการค้นหาคำตอบด้วยวิธีการที่หลากหลาย การทำงานกลุ่มร่วมกันและนำเสนอสิ่งที่ค้นพบให้ผู้อื่นเข้าใจได้ 

คณิตศาสตร์

กรอบมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด คณิตศาสตร์ปฐมวัย สสวท. ที่เกี่ยวข้อง

มาตรฐาน ค.ป. 1.1 เข้าใจถึงความหลากหลายของการแสดงจำนวน  

ตัวชี้วัด (7) เปรียบเทียบจำนวน เท่ากับ มากกว่า น้อยกว่า 

ความรู้ความเข้าใจทางคณิตศาสตร์หรือทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง

คือ มีความเข้าใจถึงความหลากหลายของการแสดงจำนวนและการใช้จำนวนในชีวิตจริง

สาระการเรียนรู้อื่นๆ 

ประสบการณ์สำคัญด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง คือ ภาษาอังกฤษ ชื่อกิ้งกือ สุขศึกษาการรู้จักรักษาสุขภาพอนามัยและความปลอดภัย ศิลปะ การวาดภาพระบายสีกิ้งกือ ดนตรีร้องเพลง ท่องคำคล้องจอง กิ้งกือ